از جمله: دروازه شاپور، معبد آناهيتا، تالار موزائيك، كاخ والرين (زندان والرين)، آتشكده، قلعه دختر و معبدي كه در دوره آل بويه به مسجد جامع تبديل شده بود. نام اين شهر بيشاپور است.شهر بيشاپور در كناره شرقي رودخانه شاپور، از جايي كه اين رود از تنگ معروف و زيباي چوگان خارج مي شود، بنا گرديد. سرچشمه اين رودخانه چشمه اي است پرآب به نام چشمه ساسان. رود شاپور پس از گذشتن از تنگ چوگان به طرف جنوب رفته و پس از پيوستن به رود دالكي به خليج فارس مي ريزد. انتخاب اين محل براي بناي شهر، نه تنها به دليل وجود رودخانه و همچنين زيبايي آن، بلكه به دليل موقعيت جغرافيايي محل به عنوان يكي از مهم ترين شاهراه هاي ارتباطي شاهنشاهي ساساني بوده است. اين راه در زمان هخامنشيان، تخت جمشيد و استخر را به شهر باستاني شوش و در عهد ساسانيان، فيروز آباد و بيشاپور را به تيسفون، مقر شاهان ساساني وصل مي كرده كه از بيشاپور راهي به كرانه هاي خليج فارس امتداد داشت.

    متاسفانه به دلايل مختلف من جمله، اختصاص ندادن بودجه كافي و نيز قرار نداشتن اين بناي تاريخي در كانون توجهات مسئولان، چنانچه بايد تحقيقات و كشفيات باستان شناسانه كافي به عمل نيامده است.

    خوشبختانه جوانان و علاقه مندان به تاريخ تمدن ايران با تشكيل NGO به صورت افتخاري، اطلاع رساني و حفظ و نشر تاريخ محل خود را به عهده گرفتند و نظر سازمان ميراث فرهنگي را براي حمايت از اين بناي تاريخي جلب نمودند.

    به اميد حفظ و نگهداري اين سرمايه هاي عظيم تمدن آرزوي موفقت براي اين دوستداران تاريخ ايران را دارم.

در مطلب بعد به معرفي ديگر نقاط اين شهر خواهيم پرداخت.